Nghị định 243/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 26/06/2026, đã bổ sung nhiều chính sách mới nhằm thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Đáng chú ý nhất là cơ chế cho phép bán phần điện dư lên lưới điện quốc gia, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư cho hộ gia đình và doanh nghiệp.
Chính thức được bán tối đa 50% điện dư
Theo quy định mới, chủ đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà được phép bán phần điện năng dư thừa phát lên lưới điện quốc gia.
Sản lượng điện được thanh toán do các bên thỏa thuận nhưng không vượt quá 50% tổng sản lượng điện phát ra của hệ thống, được xác định thông qua bộ biến tần (Inverter).
Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chính sách phát triển điện mặt trời, giúp tăng hiệu quả khai thác hệ thống và rút ngắn thời gian hoàn vốn cho nhà đầu tư.
Có thể thỏa thuận vượt 50% đến hết năm 2030
Nhằm khuyến khích phát triển nguồn điện phân tán, Nghị định quy định rằng đến hết ngày 31/12/2030, nếu hệ thống điện quốc gia có khả năng tiếp nhận và vẫn đảm bảo vận hành an toàn, ổn định, tỷ lệ điện dư được bán lên lưới có thể được các bên thỏa thuận vượt mức 50%.
Chính sách này mở ra cơ hội lớn cho các hệ thống điện mặt trời có quy mô lớn, đặc biệt là các dự án Solar kết hợp pin lưu trữ (BESS).
Giá mua điện được xác định minh bạch
Nghị định 243/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ nguyên tắc xác định giá mua điện dư.
Theo đó, giá mua sẽ căn cứ trên giá điện năng thị trường điện bình quân của năm trước liền kề do cơ quan có thẩm quyền công bố, nhưng không vượt quá khung giá phát điện đối với điện mặt trời theo quy định hiện hành.
Cơ chế này giúp việc thanh toán điện dư minh bạch hơn, đồng thời bảo đảm lợi ích của cả bên mua và bên bán điện.
Thanh toán theo sản lượng thực tế
Sản lượng điện được thanh toán căn cứ trên số liệu đo đếm của công tơ.
- Nếu lượng điện phát lên lưới vượt sản lượng đã thỏa thuận, bên mua chỉ thanh toán theo mức sản lượng ghi trong hợp đồng.
- Nếu sản lượng thực tế thấp hơn sản lượng đã thỏa thuận, việc thanh toán sẽ được thực hiện theo sản lượng điện thực tế ghi nhận.
Quy định này giúp quá trình mua bán điện rõ ràng, minh bạch và thuận lợi hơn trong quá trình vận hành.
Động lực mới cho thị trường điện mặt trời
Việc bổ sung cơ chế bán điện dư được đánh giá là một trong những thay đổi quan trọng của Nghị định 243/2026/NĐ-CP.
Không chỉ giúp tăng hiệu quả kinh tế cho các hệ thống điện mặt trời mái nhà, chính sách mới còn góp phần thúc đẩy phát triển nguồn điện phân tán, giảm áp lực cho lưới điện và khuyến khích đầu tư vào các giải pháp Solar + BESS.
Đối với các hộ gia đình, doanh nghiệp và nhà máy đang có kế hoạch đầu tư điện mặt trời, đây là thời điểm thuận lợi để triển khai hệ thống, tận dụng chính sách mới và tối ưu hiệu quả khai thác trong dài hạn.
